Michał Piętniewicz

 

Zmierzch złotego czasu

 

            Ten zbiór opowiadań był pisany w czasie, kiedy polska myśl i kultura była otwarta na rytmy transcendencji, jakby były one oczywistością. Poszukiwanie Boga wtedy nie było czymś wstydliwym, wątpić znaczyło wiele, ale wątpić i chcieć wierzyć jednocześnie było w cenie najwyższej i najbardziej pożądanej.

Trapieni wątpliwościami agnostycy i ci wierzący gorliwie i naprawdę zasiadali przy wspólnym stole pijąc to samo wino. Dookoła stołu zasiadała czołówka pisarzy polskich namaszczonych przez ówczesny salon kulturalny. Wśród nich był Paweł Huelle, którego „Weiser Dawidek” został przez Jana Błońskiego ogłoszony najważniejszą, polską powieścią współczesną.

Mikołaj Melanowicz

 

Ishiguro z Nagasaki – Nobel literacki 2017

 

the buried     Chciałoby się powiedzieć, że jest to Nobel dla Nagasaki,  miasta, w którym urodził się i dzieciństwo spędził Kazuo Ishiguro. I jak dotąd ludziom z tego miasta poświęcił dwie swe pierwsze powieści. A mianowicie Pejzaż w kolorze sepii (1982) i Malarz świata ułudy (1986). A przynajmniej ja w tej chwili sylwetkę pisarza i jego świat literacki widzę w cieniu Nagasaki. A to głównie dlatego, że  w czasie ogłaszania werdyktu o przyznaniu Literackiej Nagrody Nobla 2017 Japończykowi oglądałem specjalny, dokumentalny film japońskiej telewizji publicznej NHK  na temat dzieci Nagasaki.

Michał Piętniewicz


Ofiara Tadeusza Nowaka

 

Kim jest Tadeusz Nowak? Kim jest podmiot liryczny w wierszach Tadeusza Nowaka? Jak można określić jednym zdaniem istotę tej poezji? Czy jest nią tęsknota za źródłem? Niewątpliwie tak. Ale w jaki sposób poeta owo źródło oswaja? Wśród kapliczek, przydrożnych Chrystusików z drewna, do których modlą się wioskowi głupcy? Czy to jest ów czysty, transcendentny punkt, z którego biorą początek wszystkie drogi? Niewątpliwie, aby odpowiedzieć na to pytanie, trzeba prześledzić ewolucję poezji Nowaka. W rzeczy samej wiedzie ona od tego co można by nazwać mnożeniem bytów i zachłystywaniem się światem do zamilknięcia i stopniowego gaśnięcie. Na końcu tej poetyckiej drogi jest odpowiedź, którą można nazwać milczeniem. Na końcu jest niebyt. Niebyt, który można utożsamić z Bogiem. Mowa tu oczywiście o „Psalmach” Nowaka, a moja interpretacja jest przywołaniem i nawiązaniem do znanej już i znakomitej interpretacji „Psalmów” pióra Stanisława Balbusa.

Jan Stanisław Kiczor

 

 

Jerzy  Czaplicki  - ciut nietypowy, genialny baryton

 

czaplicki1

 

Jerzy Czaplicki - śpiewak. Fotografia portretowa 1935 r. Fot: nieznany.
Ze zbiorów NAC   (Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny – Archiwum Ilustracji)
Sygnatura: 1-K-7679

 

    Urodził się w Warszawie 24 kwietnia 1902 roku. Jego matka, Stanisława Woyniczówna, była dobrze zapowiadającą się śpiewaczką (mezzosopran), niemniej po wyjściu za mąż, poświęciła się domowi i podjęła decyzję o przerwaniu swojej rozpoczynającej się kariery. Jej mężem został Władysław Czaplicki – lekarz. Matka, mimo wszystko, swoje muzyczne pasje „przelała” na syna Jerzego, widząc w nim i jego głosie (a znała się na tym) kontynuację swoich niespełnionych marzeń. Zachowując zatem tajemnicę przed mężem, postanowiła kształcić syna w kierunkach muzyczno-wokalnych.  Ojciec bowiem zgoła inną karierę dla syna obmyślał: wyobraźnią widział go w przyszłości inżynierem i zaplanował, że w odpowiednim czasie wyjedzie do Londynu studiować budowę okrętów.

Mikołaj Melanowicz

 

Itō Sei: „Była to piękna bitwa”

 

  „Była to piękna bitwa” - napisał Itō Sei w Dzienniku wojny na Pacyfiku   o walkach na wyspie Attu.

Ito Sei   Kim był Itō, który w czasie wojny pisał dziennik, notując w nim również oficjalne wiadomości z frontu. Nie był w wojsku, więc nie widział, co robili cesarscy żołnierze na wyspie Attu w Archipelagu Aleutów, należącym do Stanów Zjednoczonych. Ale ocenił ich walkę jako piękną... W latach czterdziestych XX wieku Itō był już znanym powieściopisarzem, poetą i krytykiem literackim. Po wojnie dał się poznać również jako tłumacz. Ulegał wpływom Jamesa Joyce’a, tłumaczył Ulissesa. Należał do środowiska modernistów, zwolenników neopsychologizmu. Najpierw  mieszkał na Hokkaido, urodził się bowiem na wsi w powiecie Matsumae, szkołę średnia i liceum handlowe (obecny Uniwersytet Handlowy) skończył w mieście Otaru, w którym w starszej klasie uczył się również Kobayashi Takiji, później znany pisarz proletariacki, autor Poławiaczy krabów.