przełożyli: Justyna Burzyńska, Irena Hansz i Miłosz Wojtyna
Tytuł oryginału: Hard Core. Power, Pleasure, and the „Frenzy of the Visible”
wydawnictwo: słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2010
ISBN: 978-83-7453-994,
EAN: 9788374539944
Informacja: 400 stron,
format 145×235 mm,
oprawa broszurowa
Cena detaliczna: 58 zł
Nota:
Hard core to przenikliwa książka na temat pornografii, ale także ludzkiej seksualności, płci kulturowej i mechanizmów władzy. Autorkę interesuje nie tylko to, co pokazuje hardcore’owy film porno, ale także w jaki sposób to pokazuje – i co z tego wynika. Linda Williams omawia rozwój produkcji pornograficznych od momentu powstania kina aż po współczesność. Przedstawia odmiany gatunkowe filmów, wskazuje ich cechy charakterystyczne oraz wzory ukazywania scen i komponowania ujęć. Kwestionuje również dogmat, że pornografia była, jest i będzie zjawiskiem typowo męskim, a więc podporządkowanym męskiemu spojrzeniu i prymitywnej chęci poniżania i dyskryminacji kobiet.
Biogram:
Linda Williams (ur. 1946) jest profesorem filmoznawstwa na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Opublikowała między innymi: Figures of Desire: A Theory and Analysis of Surrealist Film (1981), Playing the Race Card: Melodramas of Black and White, from Uncle Tom to O.J. Simpson (2001) oraz Screening Sex (2008).
„Korzystając z teorii kulturoznawczych, feministycznych, marksistowskich oraz psychoanalitycznych, Linda Williams w błyskotliwy sposób ukazuje nam, czym tak naprawdę jest pornografia, także dla kobiet” (Anne McClintock, „Voice Literary Supplement”).
„Hard core w błyskotliwy sposób rozprawia się z opinią, że pornografia jest zjawiskiem jednolitym. Walcząc z feministycznym poparciem dla cenzury, Williams przekonuje, że pornografię powinniśmy traktować poważnie, nawet jeśli jej nie lubimy i nie uważamy, że jest sztuką” (Alan Wolfe, „The New Republic”).
Spis treści:
Przedmowa do wydania z 1999 roku / 5
Mówiący seks / 13
Prehistoria / 47
Stag films – filmy dla panów / 70
Fetyszyzm i hard core / 106
Gatunkowe przyjemności / 133
Utopie hard core / 165
Władza, przyjemność i perwersja / 198
Sequele i re-wizje / 244
Wnioski / 282
Posłowie / 298
Przypisy / 333
Fragment przedmowy do wydania z 1999 roku:
Kiedy w 1989 roku ukazał się Hard Core, byłam przygotowana na falę krytyki. Spodziewałam się, że koledzy ze środowiska akademickiego odrzucą moją próbę naukowej analizy tematu pornografii, a środowiska feministyczne przeciwne pornografii odrzucą moje feministyczne zainteresowanie kinem porno. Jednak ku mojemu zdziwieniu kolegom z uczelni z łatwością przyszło zaakceptowanie badań nad filmami porno, a feministki książkę zignorowały. Zamiast odpierać ataki, przyjmowałam zaproszenia. Przemawiałam w muzeach, kampusach uniwersyteckich, księgarniach i na spotkaniach stowarzyszeń na terenie Stanów Zjednoczonych i Europy. Moi słuchacze byli szczerze zainteresowani historią i analizą kina pornograficznego. Nikt nigdy nie wyszedł ostentacyjnie z sali, nawet kiedy przechodziłam do części wizualnej w postaci slajdów i fragmentów filmów. Recenzje książki były niemal przesadnie pochlebne. Nawet geje i lesbijki, którzy mieli wszelkie powody, by krytykować ograniczenie moich badań do pornografii heteroseksualnej, z zadowoleniem powitali zainteresowanie gatunkiem jako takim. Hard Core – pierwsza książka o historii i warstwie tekstualnej kina pornograficznego– z uwagi na brak konkurencji stał się swego rodzaju klasykiem, a ja – co czasem napawało mnie dumą, a czasem goryczą – stałam się „porno profesorem”.
Fragment rozdziału Mówiący seks. Niedyskretne klejnoty:
Na początku osiemnastowiecznej powieści Denisa Diderota, Nie-dyskretne klejnoty (Les bojoux indiscrets, 1748), geniusz Kukufa musi spełnić życzenie sułtana Mangogula, który pragnie, by wszystkie kobiety na jego dworze mówiły otwarcie o swoich seksualnych przeżyciach. Geniusz wyjmuje z kieszeni srebrny pierścień i instruuje sułtana:„Widzisz ten pierścień, synu? Włóż go na palec. Wszystkie kobiety, na które zwrócisz jego oczko, opowiedzą swoje awanturki głośno, wyraźnie i zrozumiale; nie sądź jednak, że będą przemawiać ustami. – A czym, do stu najjaśniejszych piorunów? – zawołał Mangogul.– Tą częścią ciała – odparł Kukufa – co jest w nich najszczersza i najlepiej znająca rzeczy, których pragniesz się dowiedzieć: mówić będą ich intymne klejnociki”. W wyraźnej opozycji do skomplikowanych seksualnych podtekstów i gier słownych, które w bajce Diderota łączą klejnoty i genitalia, stoi amerykański pełnometrażowy film hardcore’owej pornografii, The Opening of Misty Beethoven (reżyseria: Henry Paris, właściwie Radley Metzger, 1975). Już na początku obserwujemy, jak tytułowa bohaterka, Misty Beethoven, zaspokaja ręką widzów seansu pornograficznego w kinie przy Placu Pigalle. Film, który widać na ekranie, gdy Misty doprowadza kolejnych mężczyzn do wytrysku, nosi znaczący tytuł Le sexe qui parle (Seks, który mówi) i również przedstawia ejakulującego penisa. Podobnie jak w wytwornej baśni Diderota, w której srebrny pierścień sprawia, że seks „mówi”, także w przypadku filmu Metzgera– oraz wbudowanego weń obrazu – opowieść dotyczy mówiącego seksu.
Jednak o ile w dwuznacznej literackiej historyjce Diderota seks traktuje się jako cenny, okryty zmową milczenia element kobiecej fizyczności, który zmuszony zostaje do niedyskrecji o aspektach cielesnego życia danej kobiety, we wspomnianym filmie seks pochodzi od męskich genitaliów i nie potrzebuje uciekać się do eufemizmów. „Seks, który mówi” to charakterystyczny element ogólnej „niedyskrecji” filmów pornografii hardcore’owej, w której sposoby obrazowania wydają się bardzo bezpośrednie. Nie warto nazywać opowieści Diderota i filmu Metzgera pornografią, przynajmniej dopóki nie spróbujemy stworzyć definicji tego trudnego, nacechowanego politycznie słowa. Wydaje się, że oba dzieła zawierają coś, co w Historii seksualności Michel Foucault określa współczesnym przymusem mówienia o seksie. To właśnie mówiący seks jest bodajże najistotniejszym elementem tego współczesnego zjawiska, jakim jest pornografia hard core.
