Czesław Miłosz Nieobjęta ziemia
wydawnictwo słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2011
ISBN 978-83-7453-057-6,
EAN 9788374530576
Informacja: seria Biblioteka Mnemosyne,
172 strony, format 165×215 mm,
oprawa twarda z obwolutą
Cena detaliczna: 49 zł
Nota:
Nieobjęta ziemia była pierwszym tomem wierszy, notatek, przekładów i epigrafów powstałym po przyznaniu Miłoszowi Nagrody Nobla w październiku 1980 roku. Można go czytać również jako idealny dziennik „podróżnego świata” z lat 1981–1984. Jego scenerią są między innymi: Muzeum Prado w Madrycie, Paryż, Korsyka, żółty rower zobaczony w Szwecji, amerykańskie stany Massachusetts, New Hampshire, Kalifornia, Kyoto w Japonii, a także nieobjęta ziemia pamięci: Krasnogruda, Grodno, Piazza San Marco, park nad Prypecią…
Biogram:
Urodzony w 1911 roku w Szetejniach na Litwie, zmarł w 2004 roku w Krakowie. Poeta, prozaik, eseista, tłumacz; absolwent Wydziału Prawa i Nauk Społecznych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Debiutuje jako poeta w 1930 roku wierszami Kompozycja i Podróż, opublikowanymi w uczelnianym piśmie „Alma Mater Vilnensis”, natomiast pierwszy tom wierszy – Poemat o czasie zastygłym – wydaje w roku 1933. W 1936 roku ukazują się Trzy zimy, rok później poeta przenosi się do Warszawy, gdzie podejmuje pracę w rozgłośni Polskiego Radia. Wojnę spędza w kraju, zwłaszcza w okupowanej Warszawie. W 1942 roku przygotowuje antologię Pieśń niepodległa, wiersze powstałe w okresie okupacji wydaje w tomie Ocalenie. W latach 1945–1951 pracuje w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, piastuje funkcję attaché kulturalnego w Nowym Jorku, a następnie w Paryżu. Ostatecznie decyduje się pozostać na emigracji. Nawiązuje współpracę z Instytutem Literackim Jerzego Giedroycia i na łamach „Kultury” publikuje tom esejów Zniewolony umysł, którym zdobywa rozgłos i popularność, oraz powieści – Zdobycie władzy i Dolinę Issy. W 1960 roku wyjeżdża do Stanów Zjednoczonych, by objąć posadę profesora na Wydziale Języków i Literatur Słowiańskich University of California w Berkeley, w 1969 roku pisze The History of Polish Literature, dzieje polskiej literatury dla studentów amerykańskich. W tym samym roku ukazuje się tom esejów Widzenia nad Zatoką San Francisco, a trzy lata później – Prywatne obowiązki. Miłosz zdobywa coraz większe uznanie czytelników i krytyki, swoją pozycję światowej sławy pisarza umacnia kolejnymi znakomitymi utworami poetyckimi – Gdzie słońce wschodzi i kędy zapada (1974) – i szkiców – Ziemia Ulro (1977). Zostaje laureatem wielu prestiżowych nagród literackich: Nagrody Guggenheima w 1976 roku, Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Neustadta oraz Berkeley Citation, odbiera też tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Michigan w Ann Arbor w 1977 roku. W 1980 roku zostaje laureatem Literackiej Nagrody Nobla za całokształt twórczości. W 1981 roku przyjeżdża z wizytą do Polski, a w 1992 – na Litwę, gdzie otrzymuje honorowy doktorat Uniwersytetu Witolda Wielkiego w Kownie. Zamieszkuje w Krakowie. Publikuje między innymi Szukanie ojczyzny (1992), książkę będącą rozrachunkiem z najnowszą historią, oraz Pieska przydrożnego (1998), który wyróżniony zostaje prestiżową nagrodą Nike. Ostatnie lata życia poety obfitują w znakomite tomy poezji: To (2000), Druga przestrzeń (2002) i Orfeusz i Eurydyka (2002).
Spis treści:
Od Autora 7
Epigrafy 9
„Ogród Ziemskich Rozkoszy” 11
Niewyrażone 35
Nieobjęta ziemia 57
Świadomość 83
Ja, on, ona 103
Stół 151
Nota edytorska 168
Nota o ilustracjach 169
Fragment: OD AUTORA
Przyjął się wśród poetów zwyczaj zbierania wierszy napisanych w ciągu kilku lat i układania z nich tomu pod jakimś wspólnym tytułem. Zwyczaj ten, jeżeli się chwilę zastanowić, trwa mocą odziedziczonych przyzwyczajeń, ale nie ma w sobie nic oczywistego. Bo przecie dany sługa Muz był w tym okresie zajęty nie tylko tworzeniem idealnych przedmiotów, jakie otrzymują nazwę poezji. Żył wśród ludzi, czuł, myślał, zapoznawał się z myślami innych i próbował uchwycić otaczający go świat jakimikolwiek środkami, także przy pomocy wierszy, ale nie tylko. We wszystkim, co wtedy pisał, dałoby się odgadnąć tę samą dążność i tę samą tonację, jako że nasze życie składa się z kolejnych odnowień-wcieleń i każde wcielenie ma swoją tonację. Dlaczego więc rozdzielać to, co zostało połączone równoczesnością w czasie, dla mnie na przykład datami 1981–1984? Czemu nie zawrzeć w jednej książce sentencji zakreślonych przy lekturze różnych pisarzy, dlatego że uderzyły nas jako trafne, własnych wierszy, przekładów z innych poetów, zapisów prozą, a nawet listów od przyjaciół, jeżeli dotyczyły niepokojących nas pytań?
Tak właśnie w książce, którą tutaj prezentuję, postąpiłem, szukając, jak kiedyś nazwałem, „formy bardziej pojemnej”. I mam nadzieję, że pod powierzchnią nieco dziwacznej różnorodności czytelnik rozpozna prawdziwą jedność.
